ผ่าตัดเอาเหล็กดามกระดูกหน้าแข้งออก...กี่วันถึงจะเดินได้? (และเรื่องต้องรู้ก่อนเจ็บตัวรอบสอง)

​

ผ่าตัดเอาเหล็กดามกระดูกหน้าแข้งออก...กี่วันถึงจะเดินได้? (และเรื่องต้องรู้ก่อนเจ็บตัวรอบสอง)

คำถามยอดฮิตของคนไข้ที่เคยกระดูกหักและใส่เหล็กดามไว้ พอเวลาผ่านไป กระดูกเชื่อมติดกันดีแล้ว ก็เริ่มมีความคิดว่า "อยากเอาออก" แต่ก็ยังกล้าๆ กลัวๆ เพราะไม่อยากกลับไปนอนติดเตียง หรือต้องหัดเดินใหม่เหมือนตอนขาหักครั้งแรก วันนี้หมอเก่งจะมาไขข้อข้องใจให้ฟังครับ ว่าการเอาเหล็กออกมันน่ากลัวอย่างที่คิดไหม

"หมอคะ หนูใส่เหล็กที่หน้าแข้งมา 2 ปีแล้ว ตอนนี้วิ่งได้ปกติ แต่บางทีอากาศเย็นๆ ก็รู้สึกเสียวๆ ที่หน้าแข้ง จับไปก็เจอปุ่มน็อตปูดๆ ถ้าหนูจะผ่าเอาออก หนูต้องลางานนานไหมคะ? แล้วต้องกลับไปใช้ไม้ค้ำรักแร้อีกกี่เดือน? กลัวเดินไม่ได้เหมือนรอบแรกค่ะ"

หมอเชื่อว่าหลายคนที่มีเหล็กอยู่ในตัวคงมีความกังวลแบบน้องคนนี้ครับ

หมออยากบอกข่าวดีว่า "การผ่าตัดเอาเหล็กออก ไม่เหมือนการผ่าตัดใส่เหล็กครับ"

ตอนที่เราใส่เหล็ก คือตอนที่ "กระดูกหัก" ร่างกายจึงรับน้ำหนักไม่ได้ แต่ตอนที่เราจะไปเอาออก คือตอนที่ "กระดูกเชื่อมติดกันแข็งแรงดีแล้ว" ดังนั้น โครงสร้างหลักของขาเราแข็งแรง 100% ครับ การผ่าตัดเอาเหล็กออกเป็นเพียงการผ่าตัดเนื้อเยื่อและผิวหนังเพื่อไขเอาน็อตและแผ่นเหล็กออกมาเท่านั้น

หลังผ่าตัดเอาเหล็กออก...เดินได้เมื่อไหร่?

คำตอบคือ "เดินได้ทันที หรือภายใน 24 ชั่วโมงแรกครับ"

แต่อย่าเพิ่งดีใจจนรีบวิ่งนะครับ! หมอขออธิบายไทม์ไลน์คร่าวๆ ดังนี้:

• 1-3 วันแรก: ท่านสามารถลงน้ำหนักที่ขาข้างนั้นได้เลยครับ แต่อาจจะมีความรู้สึก "เจ็บแผลผ่าตัด" ที่ผิวหนังและกล้ามเนื้อ ทำให้เดินกะเผลกบ้าง หมอแนะนำให้ใช้ไม้ค้ำยันช่วยพยุงในช่วง 3-7 วันแรก เพื่อลดแรงกระแทกและความเจ็บปวด

• 1-2 สัปดาห์: แผลผ่าตัดเริ่มแห้ง ตัดไหมได้ เดินได้คล่องขึ้นแทบจะเป็นปกติ

• 1-3 เดือน (ช่วงอันตรายที่มองไม่เห็น): ช่วงนี้เดินได้ปกติ ใช้ชีวิตได้ปกติ แต่ห้ามกระโดด ห้ามวิ่งแรงๆ หรือเล่นกีฬาปะทะเด็ดขาด

ทำไมเดินได้...แต่ห้ามวิ่ง? (เรื่องรูน็อต)

ลองจินตนาการถึง "ไม้หน้าสาม" ที่เราขันน็อตตัวใหญ่ๆ เข้าไปหลายๆ ตัว พอเราไขน็อตออก ไม้แผ่นนั้นจะยังมี "รู" อยู่ใช่ไหมครับ?

กระดูกหน้าแข้งของเราก็เหมือนกันครับ พอเอาเหล็กและน็อตออก กระดูกจะยังมี "รูพรุน" ตามตำแหน่งที่เคยใส่น็อตไว้ ซึ่งรูเหล่านี้ทำให้กระดูก "เปราะกว่าปกติ" เล็กน้อย

ร่างกายต้องใช้เวลาประมาณ 6 สัปดาห์ ถึง 3 เดือน ในการสร้างเนื้อมวลกระดูกขึ้นมาอุดรูเหล่านี้ให้เต็มเหมือนเดิมครับ

ถ้าช่วงที่รูยังไม่เต็ม เราไปกระโดดแรงๆ หรือล้มกระแทก กระดูกอาจจะ "หักซ้ำ" ตรงรอยรูน็อตได้ครับ (ซึ่งถ้าหักรอบนี้ จะเจ็บใจกว่ารอบแรกมาก)

เมื่อไหร่ควรเอาเหล็กออก?

จริงๆ แล้ว ถ้าเหล็กไม่ได้สร้างปัญหา หมอไม่ได้แนะนำให้เอาออกทุกรายนะครับ เราจะพิจารณาเอาออกในกรณี:

1. เจ็บ/รำคาญ: ปลายเหล็กหรือหัวน็อตนูนออกมาชนผิวหนัง ใส่รองเท้าลำบาก หรือเจ็บเวลาอากาศเย็น

2. ขัดขวางการเคลื่อนไหว: เหล็กไปขวางการงอหรือเหยียดข้อ

3. การติดเชื้อ: ถ้ามีการติดเชื้อซ่อนเร้น จำเป็นต้องเอาออก

4. อายุน้อย: ในเด็กที่กระดูกยังต้องโตต่อ ต้องเอาออกเพื่อไม่ให้เหล็กขัดขวางการเจริญเติบโตของกระดูก

การเตรียมตัวและดูแลรักษา

• ก่อนผ่าตัด: งดน้ำงดอาหารเหมือนการผ่าตัดทั่วไป เตรียมร่างกายให้พร้อม

• หลังผ่าตัด: ดูแลแผลอย่าให้โดนน้ำในช่วงแรก กินยาแก้ปวดและยาแก้อักเสบตามหมอสั่ง

• ข้อควรระวัง: ระวังการลื่นล้มเป็นที่สุดในช่วง 3 เดือนแรก เพราะกระดูกยังมีรูน็อตอยู่

สรุปง่ายๆ คือ การผ่าเอาเหล็กที่หน้าแข้งออก "เดินได้เลย ไม่ต้องรอ" พักฟื้นสั้นกว่าตอนขาหักมากครับ เพียงแค่ต้องระวัง "อย่าซ่า" ไปวิ่งหรือกระโดดในช่วง 2-3 เดือนแรก รอให้รูน็อตเต็มก่อน แค่นั้นเองครับ

ใครที่ลังเลอยู่ หรือเหล็กเริ่มกวนใจ ลองเข้ามาปรึกษาหมอก่อนได้ครับ จะได้วางแผนลางานและดูแลตัวเองได้ถูก

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng

#ผ่าตัดเอาเหล็กออก #กระดูกหัก #ดามเหล็ก #แผลผ่าตัด #กระดูกหน้าแข้ง #หมอเก่งกระดูกและข้อ #คลินิกกระดูกและข้อ #สาระสุขภาพ